Sabrina's (w)onderwijs - Zorg(en)

Hebben we voldoende zicht op alle zorgen van de leerlingen? Maken we ze voldoende bespreekbaar, ook als het onmogelijk is om die zorgen goed in beeld te krijgen? Onze columnist Sabrina Blom - de leukste SLB'er van Nederland - gaat in op geldzorgen en depressieve gedachten onder mbo-studenten.

Column Sabrina Blom Wonderwijs NVS NVL

Van achter je tafel kijk je naar je klas, naar je eigen mini-maatschappij, met eigen normen, waarden, kansen en helaas soms ook de nodige zorgen.

Voor mijn opleiding deed ik vorig jaar onderzoek naar problematiek van studenten in ons onderwijs. Bij de ruim 100 ondervraagde studenten, die in leeftijd, geslacht, opleiding en niveau varieerden, stonden er twee met stip op één: depressie en geldproblemen. Studenten gaven aan dat ze beide zowel persoonlijk meemaken, in hun familiaire kring en in hun bredere omgeving. Bijna één miljoen Nederlanders heeft antidepressiva op hun recept van de huisarts hebben staan. Dat is 1 op de 17. Tel het aantal studenten in jouw klas eens? Precies: er zit er mogelijk al één bij. Maar weet je wie? Of dénk je het vanuit je eigen referentiekader te weten? Aannames zijn gevaarlijk.

‘Hoe zorg ik ervoor dat mijn ouders geen ruzie meer maken over geld?’

‘Kunnen we de rekening betalen?’

Het NIBUD geeft aan dat 32% van de huishoudens in Nederland een betalingsachterstand heeft. Bijna een derde. Denk nu weer aan je klas. De mogelijk bestaat dat een derde (misschien wel meer) van jouw studenten in de klas met een hoofd vol geldzorgen zitten. ‘Kunnen we de rekening betalen? Hoeveel geld moet ik deze maand aan mijn ouders geven? Hebben we morgen eten? Hoe zorg ik ervoor dat mijn ouders geen ruzie meer maken over geld? Komt de deurwaarder weer langs? Hoe betaal ik mijn schoolgeld?’ Het zijn problemen voor volwassenen waarvan ik hoopte dat mijn studenten ze nog even bespaard zouden blijven. Toch is het voor hen soms ook bittere realiteit.

Bovenstaande gedachten komen uit de gesprekken die ik met mijn klassen over geldzorgen voerde. Studenten vragen zich dit dus daadwerkelijk af. Als je dit als kind van huis uit meekrijgt, van wie leer je dan hoe het wél moet? Pasgeleden vertelde een student met moeder naast zich dat ze een verleden had met stelen. Na mijn verhaal over de onbedwingbare ‘drang van het toe-eigenen’ van spullen die niet van jou zijn, zei moeder: ‘Ik ben niet veel beter, hoor. Ik heb ook een gat in mijn hand en wil spullen graag meteen, maar ik betaal er wel voor.’ Ik knikte, maar in mijn hoofd gingen gedachtes over de ‘kunst van het opvoeden’ met me aan de haal.

Maak het bespreekbaar

Hoe gaan we in het onderwijs om met verborgen problematiek? Er hangt een onzichtbaar zwaard boven sommige studenten. Ik vraag me af of we hier in ons onderwijs wel genoeg zorg en aandacht voor hebben. Natuurlijk weet ik dat we thuisproblemen van de studenten niet kunnen oplossen, maar het lijkt me van cruciaal belang dat we het bespreekbaar kunnen maken.