Het LOB Congres 2019: fouten maken hóórt bij een leven lang leren

‘Ervaringsleren draait om nadenken en reflecteren, een conclusie trekken, een actieplan maken en daarna pas uitvoeren en experimenteren. Tijdens dat laatste proces moet je het liefst fouten maken, zodat je de cyclus opnieuw kunt beginnnen en dus leert door ervaring.’ Een uitspraak van onderwijspsycholoog André Baars tijdens het uitverkochte LOB-congres op 14 februari 2019.

andre baars lob congres2

 (André Baars opent zijn lezing over een leven lang leren en eigenaarschap over het eigen leerproces. Foto: NVS-NVL)

Maar liefst 400 LOB’ers uit het voortgezet onderwijs en mbo kwamen deze Valentijnsdag bij elkaar om zichzelf, elkaar en daarmee de kwaliteit van (loopbaan)begeleiding voor hun leerlingen te versterken.

Baars wist zijn toehoorders een confronterende spiegel voor te houden. Hij vindt motivatie een gek woord (‘het gaat om beweegredenen’) en onderstreept het belang van eigenaarschap van de leerling op het eigen leerproces. ‘Een leerling is, net als ieder mens, geneigd om zich te schikken naar een gebeurtenis en het gevolg ervan toe te schrijven aan externe factoren (‘de leraar heeft oneerlijk getoetst. Nu heb ik een onvoldoende op wiskunde’). Zo blijft de leerling onbewust onbekwaam. Baars hekelt deze houding: ‘Op je eigen gedachten, gevoel en gedrag heb je wél invloed: jij bepaalt hoe je met – soms oneerlijke – externe factoren omgaat.’ Met andere woorden: laat de leerling zich bewust worden van de eigen onbekwaamheid en laat ze de cyclus van reflecteren, een conclusie trekken, een actieplan maken en experimenteren zoveel mogelijk maken. Zo komen ze in een leerproces terecht dat ze een leven lang in staat stelt om te ontwikkelen, in plaats van dat ze zich een houding aanleren waarmee ze voldoendes kunnen halen voor het diploma.

‘Een kind kan niet niet-leren’

Ook slotspreker Sjef Drummen, oprichter van onderwijsstroming Agora, sloot hierbij aan en bekrachtigt daarmee het belang van goede LOB voor de leerling: ‘Een kind kan niet niet-leren. Focus niet op kennis, maar op wat de leerling drijft, dan komt de kennis vanzelf. Het is onze taak een leerling daarbij te begeleiden en het in staat de stellen de onzekerheid van morgen te omarmen.’

Tessa Leonhard, directeur van de NVS-NVL, kijkt met een voldaan gevoel terug op het congres: ‘Prachtig om zoveel mensen te zien en te spreken die zich met heel hun Valentijnshart inzetten voor de begeleiding van leerlingen!’ Dat er ook dit jaar weer tientallen mentoren, team- en schoolleiders op het LOB congres aanwezig waren, stemt haar hoopvol. ‘LOB kan alleen goed geborgd worden als de hele school zich daarvoor verantwoordelijk voelt. Met de LOB-agenda’s proberen we dat als vereniging te stimuleren, maar uiteindelijk zijn het de mensen in de dagelijke onderwijspraktijk die het moeten dragen.’