Financiele situatie voortgezet onderwijs dramatisch verslechterd

27 augustus 2012

Rapport Onderwijsinspectie financiële positie schoolbesturen bevestigt:
Financiële situatie voortgezet onderwijs dramatisch verslechterd

Utrecht, 24 augustus 2012 - De financiële positie van VO-scholen is in de laatste jaren dramatisch verslechterd. In de periode 2008 tot en met 2010 is sprake van een gemiddelde rentabiliteitsdaling van zo’n 2%. Daar komt bij dat de financiële reserves van de sector te veel geslonken zijn om onvoorziene risico’s goed op te kunnen vangen. De VO-sector als geheel zou een financiële buffer van ruim 400 miljoen euro moeten hebben. In werkelijkheid is deze buffer min 23 miljoen euro. Dat blijkt uit het onderzoek van de Onderwijsinspectie naar de financiële positie van schoolbesturen in het voortgezet onderwijs, dat vandaag naar de Tweede Kamer is gestuurd.

Sjoerd Slagter, voorzitter van de VO-raad, maakt zich grote zorgen over de negatieve trend die ook na 2010 verder doorzet. “We zien hier de gevolgen van de achterblijvende bekostiging in de afgelopen jaren. Met de extra bezuinigingen van 50 miljoen euro per jaar in het Lenteakkoord, zal de financiële situatie alleen maar verder verslechteren. Scholen blijven zich inzetten om de onderwijsresultaten te verbeteren, maar worden gedwongen om steeds forser te bezuinigingen. Dit leidt onvermijdelijk tot minder docenten en grotere klassen. Met het huidige financiële perspectief kan de politiek de reken-, taal- en maatwerkambities echt op haar buik schrijven.”

Forse daling financiële reserves
In de periode 2008 tot en met 2010 is sprake van een rentabiliteitsdaling van gemiddeld 2%. Dat betekent dat scholen te maken hebben met stijgende kosten en dalende baten. Vooral bij middelgrote besturen ziet het er dramatisch uit. Daar is sprake van een gemiddelde rentabiliteit van -2,81%. Opvallend is ook de grote omslag bij kleine besturen: van gemiddeld +3,46% in 2008 naar -1,79% in 2010 (zie onderstaande tabel uit het inspectierapport). Daar komt bij dat de financiële reserves van de sector te veel geslonken zijn om onvoorziene risico’s goed op te kunnen vangen. De VO-sector als geheel zou een financiële buffer van 402 miljoen euro moeten hebben. In werkelijkheid is deze buffer min 23 miljoen euro.



Stille bezuinigingen
Scholen hebben de afgelopen jaren te maken gehad met zogenaamde ‘stille bezuinigingen’, waardoor ze te veel hebben moeten interen op hun reserves. Zo geldt een nullijn voor de lerarensalarissen, waardoor het voortgezet onderwijs te weinig geld ontvangt om docenten uit te betalen, worden stijgende prijzen van energie en lesmateriaal niet gecompenseerd en geven gemeenten structureel minder geld uit aan huisvesting van middelbare scholen dan daarvoor bestemd is. Voor de hele sector loopt dit bedrag op tot honderden miljoenen euro's per jaar. Als klap op de vuurpijl dwingt de zojuist aangenomen wet op de onderwijstijd scholen meer onderwijs te verzorgen zonder dat daar extra financiering tegenover staat.

Bezuinigingen Regeer- en Lenteakkoord
Nieuwe, directe bezuinigingen in het Lente-akkoord zorgen er daarbij voor dat scholen steeds minder te besteden hebben. Het gaat om een extra korting van zo’n 50 miljoen euro per jaar die bovenop de bezuinigingen komt die al in het regeerakkoord waren afgesproken. Het kabinet bezuinigt al 60 miljoen euro onder de noemer ‘vereenvoudiging van het bekostigingsmodel’, terwijl de kosten voor scholen daardoor helemaal niet dalen. Daarnaast is de aanpassing van de profielenstructuur inmiddels van tafel, maar blijft de bijbehorende bezuiniging van 50 miljoen euro staan. Ook staat er nog steeds een korting van 30 miljoen op de schoolboeken in het regeerakkoord. In totaal gaat het dus om maar liefst 190 miljoen euro per jaar aan directe bezuinigingen op het voortgezet onderwijs.

Water tot aan de lippen
De VO-raad ziet in het onderzoek een bevestiging van de signalen uit het onderwijsveld dat scholen het water tot aan de lippen staat. Steeds meer scholen krijgen de begroting niet meer rond en op veel scholen wordt het tekort elk jaar groter. Sjoerd Slagter: “Natuurlijk moet iedereen vanwege de crisis inleveren en wij willen daar ook aan meewerken. Maar roep dan niet dat het onderwijs gespaard wordt.”

powered by sitecore