Column

Kiezen
door Nynke Bosma

Gemeenteraadsverkiezingen hebben we gehad. Nu op naar de landelijke! Vindt u het ook zo moeilijk een keuze te maken? Of stemt u al jaren op dezelfde partij? Ik ben elke keer weer aan het dubben en pas in het stemhokje maak ik mijn definitieve keuze. Over keuzes gesproken. Mijn leerlingen moeten nu een keuze maken voor een vervolgopleiding. Althans de meesten willen verder leren, ze zien niveau 2 als opstapje. En ook al doen ze nu een gerichte opleiding, dat maakt de keuze voor een vervolgopleiding niet makkelijker, merk ik.

Wist u al wat u wilde worden toen u, pak ‘m beet, 17 was? Ik niet. En eerlijk gezegd weet ik het nog steeds niet. Als je klein bent, is het allemaal nog redelijk eenvoudig. Dan word je brandweerman of piloot of zuster of juf. Nu moet ik bekennen dat ik het als kind ook niet wist. Op een bandje heeft mijn moeder mijn zussen en mij ooit gevraagd wat we wilden worden later. Mijn oudste zus zei: zuster in arme land. Een nobel streven… en nu wil het toeval dat ze ook zuster is geworden weliswaar niet in ‘ arme land’, maar toch. Mijn middelste zus zei: juf. En ja hoor zij is juf geworden. Ik zei na een hele lange stilte: weet ik niet. En op dat punt ben ik dus nog, 30 jaar later….Toch verwacht ik van mijn leerlingen dat ze het wel weten. Bij intake gesprekken valt me vaak op dat leerlingen op de vraag: waarom heb je voor deze opleiding gekozen? Antwoorden: ik wil graag iets met kinderen. Vaag.

Nu laat ik mijn tweedejaars een beetje onderzoeken wat ze willen en wat ze kunnen en vooral ook hoe kom je daar? Ik laat ze o.a. beroepskeuzetestjes op internet doen en om te kijken welke wel aardig zijn, ben ik zelf eens wat testjes gaan doen. Even googlen en hup duizenden hits. De eerste test had mij na 15 vragen al doorgrond: ‘Je bent te typeren als een leraar’. Geweldig! Zit ik toch goed. De volgende test gooide wat roet in het eten: ‘Beroepen, waar u naar alle waarschijnlijkheid een grote mate van voldoening in zult vinden, zijn bijvoorbeeld reclameschrijver, schilder of ontwerper’. Juist. Bij de derde test raakte ik de kluts kwijt. Daar kwamen geen concrete beroepen uit, maar interessegebieden wat neerkwam op iets van: artistieke onderwijscommunicatiemanager. Bestaat dat? Hoe moeten mijn leerlingen hier wijs uit worden? En dan sommige stellingen. Wat dacht u van deze:

Welk van de twee onderstaande alternatieven geniet uw voorkeur?

O werkzaamheden waarvan het resultaat afhangt van mijn overtuigingskracht
O een klus die ik alleen hoef uit te voeren, hoe ik het aan moet pakken is al bekend

Die eerste zin heb ik zelf wel drie keer gelezen voor ik een idee had. Soms moet je kiezen tussen twee beroepen; bijvoorbeeld tussen natuurkundige en bouwvakker. Welke zou u kiezen? Ik geen van beide, maar dat mag dan niet. In mijn hoofd hoor ik leerlingen al mopperen: ‘wat bedoelen ze? wat een stomme test’. Straks brengen die testjes zelfs de leerlingen die het zeker weten nog aan het twijfelen! Beter is de grootste twijfelaars een serieuze beroepskeuzetest te laten doen, daarvoor hebben we op school tenslotte deskundigen in huis. Wist u trouwens dat veel mensen iets heel anders doen dan waarvoor ze zijn opgeleid? Dus wat zegt een opleiding dan? Als je 17 bent, is het misschien teveel gevraagd om exact te weten wat je wilt. Dat was het voor mij wel. Ik hoor mezelf terug in de twijfelaars ‘ik wil iets met mensen of iets met probleemjongeren of bij de politie’. Eigenlijk weet je ook pas wat dat iets inhoudt als je het daadwerkelijk doet. En sommigen moeten eerst fladderen voor ze op de juiste plek terecht komen. Al wordt dat fladderen steeds meer beperkt door de dames en heren in Den Haag. Dat brengt me weer terug bij de politieke partijen en verkiezingen. De keuze wordt al makkelijker als ik kijk welke partij jongeren meer vrijheid geeft om te fladderen binnen het onderwijs. Zodat ‘mijn’ fladderaars rustig de tijd hebben om de juiste weg te vinden.

Tot slot nog een vraag aan u: bent u geworden wat u als kind wilde worden? Of fladdert u ook nog?